HUNTİNGTON'IN ÇATIŞMA TEORİSİNE GAZZE MEYDAN OKUYOR

System.Web.UI.WebControls.Label / HUNTİNGTON'IN ÇATIŞMA TEORİSİNE GAZZE MEYDAN OKUYOR / HUNTİNGTON'IN ÇATIŞMA TEORİSİNE GAZZE MEYDAN OKUYOR / hamaset.com.tr

9 Mayıs 2024 Perşembe

33 Görüntüleme

DÜNYA
Çeviren:Haber Merkezi |

Samuel Phillips Huntington'ın tezleri, kültürler arasında kalıcı bir çatışma ve bölünme olduğunu savunurken, Gazze'deki durum bu görüşe meydan okuyor.

HUNTİNGTON

Yazar: Ramzy Baroud

Çeviri: M. Hulusi Cengiz

Kimlik akışkandır çünkü kültür, tarih ve kolektif benlik algıları gibi kavramlar asla sabit değildir. Sürekli bir akış ve revizyon içindedirler. Roma İmparatorluğu'nun uzun süreli tarihi bunu gösterir. Yüzlerce yıl boyunca Roma haritası, bugünkü Avrupa'nın coğrafi ve jeopolitik sınırlarına göre değil, daha çok Akdeniz ve Ortadoğu coğrafyasına denk düşüyordu.

Çatışmalar ve savaşlar, tarih boyunca kimlikleri ve kültürleri yeniden tanımlamıştır. Roma İmparatorluğu'nun Batı ve Doğu olarak bölünmesi gibi siyasi çizgiler sürekli değişmiş, haritalar yeniden çizilmiş ve kimlikler yeniden şekillendirilmiştir. Bu durum, insanlık tarihinin genel bir özelliğidir.

Örneğin, Soğuk Savaş sonrası dönemde İngilizcenin yaygınlaşması ve ABD'nin kültürel etkisinin artması kültürel kimliklerin değişimine yol açmıştır. Bu değişim, toplumların doğal kültürel gelişimini etkilemiş, kuşaklar arası farklılıkları genişletmiş ve toplumsal değerleri yeniden tanımlamıştır. Gazze gibi yerlerde, kültürel akışkanlık ve değişim, statik ve çatışmacı bir kimlik yaklaşımına meydan okur.

Kültürel akışta böylesine ani bir değişim, yıllarca süren sosyal çatışmaların, mücadelelerin ve büyümenin sonucu olan bir ulusun sağlığı için uygun değildir. Bu nedenle, kimliğe kalıcı bir siyasi gösterge olarak güvenmek mümkün değildir. Zira kimlik, sürekli bir hareket halindedir ve dünya genelindeki halklar arasında karmaşık bir bağlantıya sahiptir. Bu tür bağlantılar, hızla yayılan etnik ayrımcılığa ve baskı altındaki toplumların mücadelelerine neden olabilir.

Önceden, birçok Amerikalı ve Batılı akademisyen arasında popüler olan 'medeniyetler çatışması' gibi teoriler, genellikle hizmet ettiği söylenen ideolojilerden ziyade siyasi çıkarlar tarafından ilerletilmiştir. Samuel Huntington'ın dünyayı "büyük medeniyetler" olarak bölmeye çalışması, ırkçı mecazlara uygun bir eklemeydi ve tarihsel olarak batı sömürgeciliğinin ilk evrelerine kadar uzanıyordu.

Bu tür düşünceler, genellikle şiddet içeren çabaları yüceltirken, gerçekte Avrupa'nın 'mission civilisatrice' ve Amerika'nın 'manifest destiny' gibi eski kavramları yeniden canlandırarak evrensel değerlerle yönlendirilenlerle aşırılıkçıları aynı kategoriye koyuyor.

Tüm bu çabalar başarısız oldu veya daha doğru bir ifadeyle, dünyayı Batı'nın medeniyet, kimlik ve insan ilişkileri tanımına rehin bırakarak istenen sonucu yaratamadı, yani bir 'kaçınılmaz çatışma'. Ancak şu anda yeni bir dünya doğuyor gibi görünüyor. Bu yeni dünya, medeniyet arayışları veya dürtüleri tarafından değil, aynı eski tarihsel paradigma tarafından şekillendirilen bir dünya değil. Bu yeni dünya, ekonomik çıkarlarını genişletecek ve koruyacak güç arayışında olanlarla özgürlük, adalet, eşitlik, hukukun üstünlüğü ve benzeri idealler için mücadele edenler arasında şekilleniyor.

Güç peşinde koşanlar, dini, ırksal veya coğrafi farklılıkların ötesine geçerek birleşebilirler. Bu birleşme, sözde uygarlık eğilimlerinin, dini değerlerinin, ırksal yönelimlerinin ve coğrafyalarının ötesinde ortak amaçlar doğrultusunda bir araya gelmeyi içerir. Bu durum, daha geniş bir dayanışma ve iş birliği çağının işaretlerini taşıyor.

Rusya-Ukrayna savaşı başlamadan önce bile, gerilemekte olan ABD ile yükselen bir Çin arasında yeni bir soğuk savaş atmosferi belirginleşmeye başlamıştı. Samuel Huntington'a göre, her iki ülke de 'Batı uygarlığı' ile 'Sinik uygarlık' - diğerleriyle birlikte 'Doğu dünyası' altında toplanmış - arasında klasik medeniyetler çatışması örnekleri olarak görülecekti.

Ancak ne Barack Obama'nın incelikli yaklaşımı ne de Donald Trump'ın popülist tarzı, bu varsayılan medeniyetler çatışmasını derinleştirmekte başarılı olamadı. Dünyanın geri kalanının Çin ile olan ilişkileri genellikle ekonomik çıkarlar doğrultusunda şekillendi.

Washington'un Avrupalı müttefikleri bile, Çin'e karşı bir ticaret savaşına katılma konusunda tam olarak ikna olmadı, çünkü Çin'in ticareti ve teknolojik ilerlemeleriyle büyük ölçüde entegre hale gelmiş durumdalar.

 

Ancak, Gazze savaşı beklenmedik bir birlik çağrısı yarattı. Gerçekten de savaş öncesinde neredeyse hiç var olmayan yeni bir uluslararası ilişkiler dinamiği oluştu.

 

Filistinlilerin seslerini yükseltenler, dini, ırksal, coğrafi veya kültürel sınırlara bağlı değiller. Gazze ile dayanışma gösterenler Namibya'dan Güney Afrika'ya, Brezilya'dan Kolombiya'ya, Çin'den Rusya'ya ve Orta Doğu'ya kadar geniş bir coğrafyada bulunabilir. Ayrıca, Avrupa ve Kuzey Amerika da dahil olmak üzere dünyanın her yerinden insanlar, farklı renklerden, ırklardan, yaş gruplarından, cinsiyetlerden, dinlerden ve daha fazlasından oluşan kitlesel protestolarda bir araya gelerek tek bir sloganda birleşiyorlar: ateşkes şimdi!

Elbette, siyasi gündemlerine hizmet edebilecek çizgiler etrafında bizi bölmeye çalışanlar her zaman olacaktır, genellikle ekonomik çıkarlar ve askeri güçle ilişkilendirilirler. Ancak, küresel direniş bu tür hayalperest akademisyenlere ve şovenist politikacılara karşı her zamankinden daha güçlüdür. Gazze, Huntington'ın medeniyet gruplarını çatışma etrafında değil, küresel adalet etrafında birleştiren bir çizgi çizdiği için son derece birleştiricidir.

 

Kaynakmiddleeastmonitor.com

Dr. Ramzy Baroud: Gazeteci ve Filistin Chronicle'ın editörüdür

*İçerik orijinal haline bağlı kalınarak çevrilmiştir. Makalede ifade edilen görüşlerin sorumluluğu yazara aittir, söz konusu yazı ve görüşler Hamaset'in editoryal politikasını yansıtmayabilir.



DİĞER YAZILAR


Haritalar ile belirlenen sınırların ötesinde

2022 © Tüm hakları saklıdır.