Yazar: D.D. Guttenplan
Çeviri: M. Hulusi Cengiz
Elon Musk'ın ekonomik fırtına askerlerinin nereye gittiğini merak edenler için Arjantin'e yapılacak bir gezi öğretici olacaktır
Başkan Javier Milei, şubat ayındaki Muhafazakâr Siyasi Eylem Konferansı'nda Boer milyarderine sahnede elektrikli testere hediye etmeden önce bile, ABD sağı uzun zamandır bu ülkenin melek yüzlü caudillo'suna hayranlık duyuyordu. Sadece insan organlarının ve potansiyel olarak insan çocuklarının satışında serbest bir piyasayı onaylayacak bir özgürlükçülüğü benimsediği için değil. Ya da bir medyum aracılığıyla akıl danıştığı söylenen ölmüş evcil köpeğini klonladığını iddia ettiği için de değil.
Milei, Donald Trump'ı normal gösterecek kadar çılgın olabilir- gerçi burada her caddede gördüğüm kırmızı afişlerde “¿Que hacemos con el rey loco? (“Deli kral hakkında ne yapabiliriz?”) diye soran kırmızı afişler her iki lider için de uygun görünüyordu. Siyasi tahminciler için Milei önemli çünkü 2023 seçimlerini kazandıktan sonra Arjantin'in kamu sektörünü parçalayan icra emirleri yayınladı.
Yine de şu anda Ulusal Kongre'nin her iki kanadında da azınlıkta olan partisi La Libertad Avanza'ya, nüfusun yarısından fazlasının (ve hanelerin yüzde 42'sinin) yoksulluk sınırının altında olduğu bir ülkede, bu yılki ara seçimlerde konumunu önemli ölçüde iyileştirme şansı verecek kadar popüler olmaya devam ediyor. Milei'nin son kripto para skandalı bile fazla bir etki yaratmış gibi görünmüyor.
Proje 2025'in oyun kitabındaki pek çok hamle önce burada denendi; deneme süresindeki devlet çalışanlarının işine son vermekten, tüm devlet dairelerinin içini boşaltmaya ve ardından kapatmaya kadar (hızla artan kiralar ve azalan emekli maaşlarının giderek artan sayıda insanı yoksulluğa ve evsizliğe zorlamasına rağmen konut bakanlığı dahil).
Milei'nin gizli sosu nedir?
Derin enflasyon korkusu büyük bir rol oynuyor. Selefi Peronist Alberto Fernández döneminde enflasyon 2023 yılında yıllık yüzde 211'e yükseldi. Gıda ve sağlık hizmetleri fiyatları iki kattan fazla arttı. Sadece o yılın aralık ayında fiyatlar yüzde 25,5 arttı. Bu, Amerikalıların Joe Biden'ın tüm başkanlığı boyunca yaşadığından daha fazlasını tek bir ayda yaşadı.
Bir yıl sonra, aylık enflasyon yüzde 2,7'ye düştü- ABD standartlarına göre hala yüksek, ancak Arjantin ABD değil. Hizmet sektörleri ve tarımsal ihracata dayanan ekonomide imalat küçük bir rol oynuyor. Ülke, şimdiye kadar ABD'nin borcunu ihraç etmeye devam etmesine izin veren dünyanın rezerv para birimi olarak hizmet etmenin avantajlarından da yararlanmıyor. Son olarak, en azından şimdilik, Amerikalılar 1976'dan 1983'e kadar ülkeyi yöneten ve kendi vatandaşlarına karşı 30.000 Arjantinlinin öldürüldüğü ya da kaybolduğu acımasız bir kirli savaş yürüten cunta gibi bir diktatörlüğün hatırasını yaşamıyor.
Burası, her taksi şoförünün pesoları dolara çevirmek için size “mavi kuru” söyleyebildiği (şu anda yaklaşık 1.000'e 1 olan resmi kurdan yaklaşık yüzde 25 daha yüksek) ve orta sınıfın birikimlerini dolar olarak -genellikle nakit- tutma eğiliminde olduğu bir ülke. Ancak burası aynı zamanda hayali ekonomideki başarıların, Milei'nin yapısal zayıflıklarını (yatırım eksikliği, ithalata bağımlılık) ele almak için çok az şey yaptığı gerçek temel ekonomiye yönelik eleştirilerin önüne geçtiği bir yer. Sonunda bu tavuklar tünemek için eve dönecek, ancak IMF'den yeni bir finansman turu hesaplaşmayı geciktirebilir.
Trump ve Musk benzer bir hokkabazlık numarası yapabilir mi?
Kesinlikle denemeye hevesli görünüyorlar.Ancak Natasha Hâkimi Zapata'nın Arjantin'in komşusu Uruguay'ın rekor sürede nasıl yeşil enerji bağımsızlığına kavuştuğunu; Elie Mystal'ın neoliberalizmin göklerde nasıl doğduğunu, David Montgomery'nin Küba'nın devam eden işkencelerini ve Eamon Whalen'in Amerikalı erkek ve oğlan çocuklarının durumuna ilişkin büyüleyici kapak yazısını içeren bu sayımızda size hatırlatmayı umduğumuz gibi başka dünyalar da mümkün.
Ayrıca yeni köşe yazarımız David Klion Stephen Miller'ın yükselişini, Karrie Jacobs Atlanta'nın Ringstrasse'sini, Bill Fletcher Jr. Afrikalı Pasionaria Andrée Blouin'i, Adam Hochschild casusluk oyununu ve Jorge Cotte Severance'ın dönüşünü değerlendiriyor.
Siz bu satırları okurken ben masama dönmüş olacağım ve belki de Trump'a karşı Demokrat muhalefet, onun ve Musk'ın güç gasplarına gerçekten nasıl karşı çıkacağını bulmuş olacak. Ben buraya geldikten birkaç gün sonra Milei, Ulusal Kongre'yi baypas edeceğini ve Yüksek Mahkeme yargıçlarını kararnameyle kendisinin belirleyeceğini açıkladı. Yeni yöneticilerimizin dikkatle izlediğinden emin olabilirsiniz.
Kaynak: The Nation Weekly
*İçerik orijinal haline bağlı kalınarak çevrilmiştir. Makalede temsil edilen görüşlerin sorumluluğu yazara aittir, söz konusu yazı ve görüşler Hamaset'in editoryal politikasını yansıtmayabilir.